سرطان پستان بیماری‌ای است که در آن سلول‌های غیرطبیعی پستان به‌طور کنترل‌نشده رشد کرده و تومورهایی را تشکیل می‌دهند. در صورت عدم درمان، این تومورها می‌توانند در سراسر بدن گسترش یافته و کشنده شوند. سلول‌های سرطانی پستان از مجاری شیردهی یا لوبول‌های تولیدکننده شیر آغاز می‌شوند. ابتدایی‌ترین نوع آن (درجا) تهدیدکننده حیات نیست و می‌توان آن را در مراحل اولیه تشخیص داد. سلول‌های سرطانی ممکن است به بافت‌های اطراف پستان نفوذ کنند (تهاجم) که منجر به ایجاد تومورهایی با برجستگی یا ضخیم‌شدگی می‌شود. سرطان‌های مهاجم می‌توانند به غدد لنفاوی مجاور یا اندام‌های دیگر گسترش یابند (متاستاز). متاستاز می‌تواند تهدیدکننده حیات و کشنده باشد. درمان براساس ویژگی‌های فردی، نوع سرطان و میزان گسترش آن تعیین می‌شود. روش‌های درمانی شامل ترکیبی از جراحی، پرتودرمانی و داروها است.

در سال ۲۰۲۲، تعداد ۲.۳ میلیون زن در سراسر جهان به سرطان پستان مبتلا شدند و ۶۷۰ هزار مورد مرگ ناشی از این بیماری گزارش شد. سرطان پستان در تمامی کشورهای جهان و در زنان در هر سنی پس از بلوغ رخ می‌دهد، اما شیوع آن در سنین بالاتر افزایش می‌یابد.
برآوردهای جهانی نشان‌دهنده نابرابری‌های چشمگیر در مورد بیماری سرطان پستان بر اساس شاخص توسعه انسانی (HDI) است. به‌عنوان مثال، در کشورهایی با شاخص توسعه انسانی بسیار بالا، از هر ۱۲ زن، یک نفر در طول زندگی خود به سرطان پستان مبتلا می‌شود و از هر ۷۱ زن، یک نفر بر اثر آن جان خود را از دست می‌دهد. در مقابل، کشورهایی با شاخص توسعه انسانی پایین، اگرچه تنها از هر ۲۷ زن، یک نفر در طول زندگی خود به سرطان پستان مبتلا می‌شود، اما از هر ۴۸ زن، یک نفر بر اثر آن فوت می‌کند.

جنس مونث قوی‌ترین عامل خطر ابتلا به سرطان پستان است. حدود ۹۹ درصد موارد سرطان پستان در زنان و ۰.۵ تا ۱ درصد در مردان رخ می‌دهد. درمان سرطان پستان در مردان بر اساس اصول مشابه با درمان در زنان انجام می‌شود.
عوامل خاصی خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش می‌دهند، از جمله: افزایش سن، چاقی، مصرف الکل، سابقه خانوادگی سرطان پستان، سابقه قرارگیری در معرض پرتو، سابقه تولیدمثل (مانند سن شروع قاعدگی و سن اولین بارداری)، مصرف دخانیات و درمان‌های هورمونی پس از یائسگی. حدود نیمی از موارد سرطان پستان در زنانی رخ می‌دهد که هیچ عامل خطر قابل شناسایی به جز جنسیت (زن) و سن (بیش از ۴۰ سال) ندارند.
سابقه خانوادگی سرطان پستان خطر ابتلا را افزایش می‌دهد، اما بیشتر زنانی که به سرطان پستان مبتلا می‌شوند، سابقه خانوادگی شناخته‌شده‌ای از این بیماری ندارند. نداشتن سابقه خانوادگی شناخته‌شده لزوما به معنای کاهش خطر ابتلا نیست.
برخی جهش‌های ژنتیکی ارثی با نفوذ بالا، خطر ابتلا به سرطان پستان را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهند. مهم‌ترین این جهش‌ها در ژن‌های BRCA1، BRCA2 و PALB-2 است. زنانی که دارای این جهش‌های ژنتیکی هستند ممکن است راهکارهایی برای کاهش خطر مانند جراحی برداشت هر دو پستان یا استفاده از داروهای پیشگیرانه را مدنظر قرار دهند.

بیشتر افراد در مراحل اولیه سرطان پستان هیچ‌گونه علامتی را تجربه نمی‌کنند و همین موضوع اهمیت تشخیص زودهنگام را نشان می‌دهد.
سرطان پستان می‌تواند ترکیبی از علائم داشته باشد، به‌ویژه زمانی که بیماری پیشرفته‌تر باشد. علائم سرطان پستان ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• وجود توده یا ضخیم‌شدگی در پستان، اغلب بدون درد
• تغییر در اندازه، شکل یا ظاهر پستان
• فرورفتگی، قرمزی، فرورفتگی نقطه‌ای یا سایر تغییرات در پوست پستان
• تغییر در ظاهر نوک پستان یا پوست اطراف آن (هاله پستان)
• ترشح غیرطبیعی یا خونی از نوک پستان

افرادی که دچار توده غیرطبیعی در پستان هستند باید حتی در صورت عدم وجود درد، به پزشک مراجعه کنند. بیشتر توده‌های پستانی سرطانی نیستند. با این حال، توده‌هایی که سرطانی هستند، در صورتی که کوچک باشند و هنوز به غدد لنفاوی اطراف گسترش نیافته باشند، احتمال موفقیت درمان آن‌ها بیشتر است.
سرطان پستان ممکن است به سایر نواحی بدن گسترش یابد و علائم جدیدی ایجاد کند. اغلب، اولین محل قابل تشخیص گسترش بیماری، غدد لنفاوی زیر بغل است، اگرچه ممکن است غدد لنفاوی سرطانی وجود داشته باشند که قابل لمس نباشند. با گذشت زمان، سلول‌های سرطانی ممکن است به اندام‌هایی مانند ریه‌ها، کبد، مغز و استخوان‌ها گسترش یابند. پس از رسیدن به این نواحی، علائم جدیدی مانند درد استخوان یا سردرد ممکن است ظاهر شوند.

درمان سرطان پستان به نوع سرطان و میزان گسترش آن به غدد لنفاوی اطراف مرحله II یا III یا به سایر بخش‌های بدن (مرحله IV) بستگی دارد. پزشکان برای کاهش احتمال بازگشت سرطان (عود) از ترکیب روش‌های درمانی استفاده می‌کنند که شامل موارد زیر است:

• جراحی برای برداشت تومور پستان
• پرتودرمانی برای کاهش خطر عود در پستان و بافت‌های اطراف
• داروهایی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی و جلوگیری از گسترش آن‌ها، از جمله درمان‌های هورمونی، شیمی‌درمانی یا درمان‌های هدفمند بیولوژیکی

درمان‌های سرطان پستان زمانی موثرتر و بهتر تحمل می‌شوند که در مراحل اولیه آغاز شده و تا پایان ادامه یابند. جراحی ممکن است فقط بافت سرطانی را بردارد (لومپکتومی) یا کل پستان را حذف کند (ماستکتومی). همچنین ممکن است غدد لنفاوی نیز برداشته شوند تا توانایی گسترش سرطان ارزیابی شود. پرتودرمانی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی میکروسکوپی باقی‌مانده در بافت پستان یا غدد لنفاوی استفاده می‌شود و احتمال عود سرطان در دیواره قفسه سینه را کاهش می‌دهد.
سرطان‌های پیشرفته ممکن است باعث زخم‌های باز در پوست شوند (زخم‌سازی)، اما لزوما دردناک نیستند. زنانی که دچار زخم‌های پستانی غیرقابل بهبود هستند باید برای انجام نمونه‌برداری (بیوپسی) به پزشک مراجعه کنند.
انتخاب داروهای درمانی بر اساس ویژگی‌های زیستی سرطان و نتایج آزمایش‌های تخصصی (تعیین نشانگرهای تومور) انجام می‌شود. بیشتر داروهای مورد استفاده در درمان سرطان پستان در فهرست داروهای ضروری سازمان جهانی بهداشت (WHO EML) قرار دارند.
در سرطان‌های مهاجم، غدد لنفاوی هنگام جراحی برداشته می‌شوند. در گذشته، برداشت کامل بستر غدد لنفاوی زیر بغل (کالبدشکافی کامل آگزیلاری) ضروری تلقی می‌شد، اما امروزه روش ساده‌تری به نام «نمونه‌برداری از غده لنفاوی نگهبان» ترجیح داده می‌شود که عوارض کمتری دارد.
درمان‌های دارویی سرطان پستان ممکن است قبل از جراحی «نئوآدجوانت» یا پس از آن «آدجوانت» انجام شوند و بر اساس زیرگروه‌های زیستی سرطان تعیین می‌شوند. برخی زیرگروه‌ها مانند سرطان‌های سه‌گانه منفی (فاقد گیرنده استروژن، پروژسترون و HER-2) تهاجمی‌تر هستند.
سرطان‌هایی که گیرنده استروژن (ER) یا پروژسترون (PR) دارند، به درمان‌های هورمونی مانند تاموکسیفن یا مهارکننده‌های آروماتاز پاسخ می‌دهند. این داروها به‌صورت خوراکی به مدت ۵ تا ۱۰ سال مصرف می‌شوند و احتمال عود سرطان‌های «هورمون مثبت» را تا حدود ۵۰٪ کاهش می‌دهند. درمان‌های هورمونی ممکن است علائم یائسگی ایجاد کنند، اما معمولا قابل تحمل هستند.
سرطان‌هایی که فاقد گیرنده‌های ER و PR هستند، «منفی از نظر گیرنده‌های هورمونی» محسوب می‌شوند و نیاز به شیمی‌درمانی دارند، مگر اینکه سرطان بسیار کوچک باشد. رژیم‌های شیمی‌درمانی امروزی بسیار موثر هستند و معمولا به‌صورت سرپایی انجام می‌شوند. در حالت عدم وجود عوارض، شیمی‌درمانی نیاز به بستری شدن در بیمارستان ندارد.
سرطان‌هایی که به‌طور مستقل مولکولی به نام HER-2/neu را بیش‌ از حد تولید می‌کنند (HER-2 مثبت)، با داروهای هدفمند بیولوژیک مانند تراستوزوماب قابل درمان هستند. این درمان‌ها همراه با شیمی‌درمانی تجویز می‌شوند تا اثربخشی آن‌ها در نابودی سلول‌های سرطانی افزایش یابد.
پرتودرمانی نقش بسیار مهمی در درمان سرطان پستان دارد. در مراحل اولیه، پرتودرمانی می‌تواند از نیاز به ماستکتومی جلوگیری کند. در مراحل پیشرفته‌تر، حتی پس از ماستکتومی، پرتودرمانی می‌تواند خطر عود سرطان را کاهش دهد. در برخی موارد پیشرفته، پرتودرمانی ممکن است احتمال مرگ ناشی از بیماری را نیز کاهش دهد.
اثربخشی درمان‌های سرطان پستان به تکمیل کامل دوره درمان بستگی دارد.